De verplichte AOV voor zzp’ers

Als zzp’er regel je alles zelf, ook je inkomen als je ziek wordt of een ongeluk krijgt. Driekwart van alle zelfstandigen is op dit moment niet verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid. De overheid wil daar verandering in brengen met de Wet basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen, kortweg de Wet BAZ. Maar wat is er nu eigenlijk al besloten en wat is nog niet zeker?

Wat is de Wet BAZ precies?

De Wet BAZ is een voorstel voor een verplichte basisverzekering tegen arbeidsongeschiktheid, specifiek voor zelfstandigen. Het idee: een publiek vangnet zodat je bij langdurige uitval niet meteen terugvalt op je spaargeld of uiteindelijk de bijstand.

Het is nadrukkelijk een basisverzekering. Het is geen luxe dekking die je volledige inkomen vervangt, maar een minimumvoorziening. Wie meer zekerheid wil, zal daar zelf aanvullend iets voor moeten regelen.

Is de wet al ingevoerd?

Nee. Dat is misschien wel het belangrijkste om te weten. De Wet BAZ is in 2026 nog géén geldend recht. Minister Aartsen heeft het wetsvoorstel op 23 maart 2026 ingediend bij de Tweede Kamer. De parlementaire behandeling moet nog beginnen en daarna moet ook de Eerste Kamer er nog over stemmen.

De verwachting is dat de verplichte AOV niet vóór 2030 daadwerkelijk ingaat. Tot die tijd verandert er voor zelfstandigen formeel nog niets. Bovendien kunnen onderdelen van het voorstel tijdens de behandeling nog wijzigen.

Voor wie geldt de regeling?

De BAZ is bedoeld voor IB-ondernemers: zelfstandigen die voor de inkomstenbelasting winst uit onderneming hebben. Het maakt niet uit of je wel of geen personeel hebt.

Niet onder de regeling vallen onder meer:

• directeur-grootaandeelhouders (dga’s)
• resultaatgenieters
• meewerkende partners
• personen die winst als medegerechtigde genieten

Of jij er precies onder valt, hangt af van je fiscale positie en rechtsvorm. Bij twijfel loont het om daar goed naar te kijken.

Hoe werkt de verzekering? De hoofdlijnen

Wachttijd: twee jaar

De verzekering keert pas uit na een wachttijd van twee volle jaren. Word je arbeidsongeschikt, dan moet je de eerste twee jaar op een andere manier rondkomen, bijvoorbeeld via spaargeld, een partnerinkomen, een schenkkring of een aanvullende verzekering.

Premie

De premie bedraagt 5,4% van je winst uit onderneming. Het voorlopige maximum is €171 bruto per maand, gebaseerd op het minimumloon van 2025. Dat bedrag wordt geïndexeerd: op basis van het minimumloon van 2026 is het al circa €177 per maand. De premie is aftrekbaar en wordt geïnd door de Belastingdienst.

Belangrijk: deze bedragen zijn gebaseerd op het huidige wetsvoorstel en kunnen nog veranderen.

Uitkering

De uitkering is 70% van je eerdere winst, met een maximum van 100% van het minimumloon. Het UWV beoordeelt of je arbeidsongeschikt bent en betaalt de uitkering uit.

Concreet betekent dit dat als je als zelfstandige aanzienlijk meer verdiende dan het minimumloon, de BAZ slechts een fractie van je vroegere inkomen dekt.

Waarom is er zoveel discussie?

De kritiek komt van meerdere kanten. Veel zzp’ers vinden de wachttijd van twee jaar te lang en de maximale uitkering te laag om echt te helpen. De Raad van State was in december 2025 ronduit kritisch: de combinatie van een lage uitkering en een lange wachttijd maakt dat de BAZ maar beperkt leidt tot een adequate inkomensvoorziening. Bovendien concludeerde de Raad dat de regeling nauwelijks uitvoerbaar is zolang het UWV al kampt met achterstanden bij de bestaande WIA.

Tegelijkertijd speelt er Europese druk. De BAZ is onderdeel van het Nederlandse Herstel- en Veerkrachtplan, met een deadline van 31 augustus 2026. Haalt Nederland de afspraken niet, dan riskeert het een korting van tot €600 miljoen aan Europese steungelden.

Kun je kiezen voor een private verzekering?

Ja. Het wetsvoorstel bevat een zogenaamde opt-out: je kunt in plaats van de publieke BAZ kiezen voor een private AOV, mits die aan de wettelijke minimumvereisten voldoet. Denk aan voorwaarden rond de dekkingshoogte, de looptijd (tot AOW-leeftijd) en het arbeidsongeschiktheidscriterium.

Voor veel ondernemers is een private AOV aantrekkelijk omdat die beter kan aansluiten bij hun inkomen en persoonlijke situatie. Maar ga er niet zonder meer vanuit dat je huidige verzekering automatisch voldoet. De precieze eisen volgen uit het wetsvoorstel.

Een voorbeeld van een aanbieder die zich specifiek richt op zzp’ers is Insify. Hun AOV is volledig online af te sluiten, zonder advies- of afsluitkosten en voldoet volgens Insify aan de eisen van de geplande AOV-plicht. De premie begint vanaf €59 per maand. Handig als je nu alvast iets wilt regelen en niet wilt wachten tot de wet er is.

Geldt een Broodfonds of schenkkring als alternatief?

Nee. Schenkkringen en Broodfondsen worden niet erkend als verzekering en voldoen daarom niet aan de eisen voor de opt-out of het overgangsrecht. Wie alleen bij een schenkkring is aangesloten, valt gewoon onder de verplichte BAZ.

Een Broodfonds kan wél nuttig zijn als aanvulling, bijvoorbeeld om de wachttijd van twee jaar financieel te overbruggen. Maar het is geen vervanging van de verplichte basisverzekering.

Wat kun je nu al doen?

De wet is er nog niet, maar het risico op arbeidsongeschiktheid bestaat vandaag al. Een paar vragen om jezelf te stellen:

• Hoe lang kun je rondkomen zonder inkomen?
• Heb je genoeg buffer voor een uitvalperiode van maanden of zelfs jaren?
• Wil je alleen een karig basisvangnet, of juist echte inkomenszekerheid?
• Past een private AOV, eventueel gecombineerd met een schenkkring, beter bij jouw situatie?

Nu nadenken over deze vragen is verstandiger dan wachten tot de wet er ligt en je situatie al onder druk staat.

Wat betekent dit nu voor jou?

De Wet BAZ is in 2026 een wetsvoorstel en dus nog niet definitief. Invoering wordt niet vóór 2030 verwacht. De hoofdlijnen zijn wel duidelijk: een verplichte basisverzekering voor IB-ondernemers, met twee jaar wachttijd, een premie van 5,4% (max. circa €171–177 per maand) en een uitkering van maximaal het minimumloon. De Raad van State heeft serieuze twijfels over de uitvoerbaarheid en het voorstel kan tijdens de parlementaire behandeling nog veranderen.

Voor zzp’ers is het advies helder: volg de ontwikkelingen, maar wacht niet af. De publieke regeling is bedoeld als bodem, niet als oplossing. Wie meer zekerheid wil, doet er goed aan nu al naar private mogelijkheden te kijken.